Chỉ số MCV và MCH thấp khi mang thai có ý nghĩa gì?

Trong thai kỳ, việc theo dõi sức khỏe thông qua các chỉ số xét nghiệm máu là vô cùng quan trọng. Trong đó, chỉ số MCV và MCH trong xét nghiệm máu thường rất được quan tâm. Tuy nhiên, nếu chỉ số MCV và MCH thấp khi mang thai thì có sao không? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ bầu hiểu rõ ý nghĩa của từng chỉ số, nguyên nhân khiến chúng giảm, mức độ nguy hiểm và cách xử lý hiệu quả.

Chỉ số MCV và MCH có ý nghĩa gì trong thai kỳ?

Trong xét nghiệm công thức máu, hai chỉ số MCV và MCH đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng của hồng cầu – tế bào có nhiệm vụ vận chuyển oxy nuôi cơ thể mẹ và thai nhi. Cụ thể như sau:

• MCV: MCV là thể tích trung bình của mỗi hồng cầu. MCV thấp nghĩa là thể tích hồng cầu nhỏ.
• MCH: Đây là lượng huyết sắc tố trung bình trong mỗi hồng cầu. MCH cho biết hồng cầu có đủ khả năng vận chuyển oxy hay không. MCH thấp khiến cho cơ thể không đủ oxy, gây mệt mỏi và các vấn đề khác ^[1]Mean Corpuscular Hemoglobin (MCH). Ngày truy cập: 19/11/2025.
  https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/mch-blood-test.

Khi cả MCV và MCH cùng giảm, bác sĩ có thể nghi ngờ mẹ bầu bị thiếu máu thiếu sắt, thiếu máu hồng cầu nhỏ hoặc bệnh lý huyết sắc tố như thalassemia,… Những tình trạng này đều có thể khiến cho thai nhi không nhận đủ oxy, gây ra nguy cơ chậm phát triển, sinh non hoặc suy thai.

Ngoài xét nghiệm máu, mẹ có thể nhận biết chỉ số MCH và MCV thấp qua các dấu hiệu:

• Mệt mỏi kéo dài, dù nghỉ ngơi đầy đủ
• Da xanh xao, móng tay giòn, dễ gãy
• Đau đầu, hoa mắt, chóng mặt
• Hơi thở ngắn, dễ hụt hơi
• Tim đập nhanh hoặc hồi hộp

Nguyên nhân khiến chỉ số MCV và MCH thấp khi mang thai

Chỉ số MCV và MCH thấp không phải trường hợp hiếm gặp trong thai kỳ. Sự suy giảm của hai chỉ số này có thể đến từ nhiều nguyên nhân – đa phần liên quan đến thiếu dưỡng chất hoặc bất thường về máu:

Thiếu máu thiếu sắt: Đây là nguyên nhân phổ biến khiến MCV và MCH thấp. Bởi trong thai kỳ, nhu cầu chất sắt của cơ thể mẹ tăng gấp đôi để nuôi dưỡng mẹ và em bé. Nếu mẹ không bổ sung đủ, sẽ khiến hồng cầu nhỏ và hồng cầu thiếu hemoglobin ^[2]What Causes High and Low MCH and How Is It Treated? Ngày truy cập: 19/11/2025.
https://www.healthline.com/health/mch#outlook.

Thiếu vitamin B12, acid folic: Hai vi chất này là dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu. Nếu thiếu, cơ thể sẽ sản xuất ra hồng cầu chất lượng kém, dần sẽ dẫn đến thiếu máu.

Các bệnh lý về máu như thiếu máu mạn tính, thalassemia: Thalassemia là bệnh di truyền gây rối loạn cấu trúc hemoglobin. Người thiếu máu mạn tính cũng thiếu sắt hoặc có các yếu tố khác cản trở quá trình sản xuất hemoglobin. Do đó cả hai đối tượng này đều có chỉ số MCV và MCH thấp.

Chỉ số MCV và MCH thấp khi mang thai có sao không?

Chỉ số MCV thấp khi mang thai

Thông thường, MCV tiêu chuẩn sẽ nằm trong khoảng 80 – 100 fL. Vì vậy, MCV < 80 được đánh giá là thấp, báo hiệu thiếu máu hồng cầu nhỏ ^[3]MCV (Mean Corpuscular Volume). Ngày truy cập: 19/11/2025.
https://medlineplus.gov/lab-tests/mcv-mean-corpuscular-volume/. Chỉ số thấp đa phần liên quan đến thiếu máu, thalassemia, nhiễm độc chì,.., do đó ảnh hưởng lớn đến mẹ bầu và thai nhi như:

• Với mẹ: Mẹ có MCV thấp thường xuất hiện trạng thái mệt mỏi, suy nhược cơ thể, tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, tăng nguy cơ nhiễm trùng
• Với thai nhi: Em bé MCV thấp thường ảnh hưởng đến sự phát triển, tăng nguy cơ sinh non. Trường hợp mẹ bầu bị thalassemia có thể di truyền bệnh lý này sang con.

Chỉ số MCH thấp khi mang thai

MCH bình thường nằm trong khoảng 27 – 33pg/tế bào. Do đó với chỉ số < 27pg/tế bào sẽ được đánh giá là thấp, cảnh báo thiếu máu thiếu sắt hoặc thalassemia. Trường hợp này có thể để lại nhiều hậu quả như:

• Với mẹ: MCH thấp dễ khiến mẹ mệt mỏi, chóng mặt, da nhợt nhạt, khó thở, thậm chí ảnh hưởng đến quá trình chuyển dạ.
• Với thai nhi: MCH thấp báo hiệu em bé có nguy cơ sinh non và quá trình phát triển toàn diện cũng đang bị ảnh hưởng.

>>> Xem thêm: Bà bầu mang gen Thalassemia có nên uống sắt không?

Cách điều trị tình trạng MCV và MCH thấp khi mang thai

Mỗi nguyên nhân khiến MCV và MCH thấp sẽ tương ứng với một phương pháp can thiệp khác nhau. Tuy nhiên, biện pháp chung luôn là cải thiện chất lượng hồng cầu, tăng khả năng vận chuyển oxy và đảm bảo thai nhi phát triển ổn định như:

• Chế độ ăn uống giàu sắt, vitamin B12 và acid folic: Trong khẩu phần ăn của mẹ bầu nên có các thực phẩm giàu sắt tự nhiên như thịt đỏ, gan động vật, lòng đỏ trứng, cá hồi, cá ngừ và các loại đậu. Rau xanh đậm như cải bó xôi, súp lơ xanh, rau bina hay bí đỏ cũng chứa nhiều acid folic – dưỡng chất giúp ngăn ngừa dị tật ống thần kinh và hỗ trợ tạo máu. Vitamin B12 chủ yếu có trong các thực phẩm nguồn gốc động vật như sữa, phô mai, thịt gia cầm và hải sản.
• Bổ sung sắt, vitamin B12 và acid folic: Dinh dưỡng từ thực phẩm là quan trọng, nhưng trong nhiều trường hợp, chỉ bổ sung qua chế độ ăn vẫn chưa đủ. Khi đó, bác sĩ thường chỉ định mẹ bầu bổ sung thêm các loại thực phẩm chức năng hoặc thuốc chứa sắt, vitamin B12 và acid folic. Ví dụ sắt Ferrolip với công nghệ bao vi nang để tăng hiệu quả hấp thu sắt, giảm tác dụng phụ và bổ sung lượng sắt phù hợp cho mẹ bầu.
• Theo dõi, kiểm tra định kỳ: Một thai kỳ khỏe mạnh không thể tách rời việc theo dõi định kỳ. Khi mẹ đã từng có kết quả MCV và MCH thấp, việc xét nghiệm lại theo lịch là cực kỳ quan trọng. Xét nghiệm máu giúp đánh giá xem cơ thể đang đáp ứng tốt với việc bổ sung sắt hay không, đồng thời kiểm tra các yếu tố liên quan như ferritin, hemoglobin, hematocrit hoặc số lượng hồng cầu. Nhờ đó, bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.

Như vậy, qua bài viết sau đây, chắc hẳn mẹ bầu đã thấy được những nguy hại khi chỉ số MCV và MCH thấp khi mang thai. Để có thể tham khảo nhiều chỉ số thai kỳ khác, mẹ có thể truy cập website ferrolip.vn hoặc gọi điện theo hotline 1900 636 985 (nhánh số 2) nhé!