Uống sắt cách ngày có tốt hơn uống hàng ngày?

Uống sắt mỗi ngày có phải lúc nào cũng tốt hơn? Những nghiên cứu gần đây về Hepcidin và hấp thu sắt đang đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: uống sắt cách ngày liệu có mang lại hiệu quả tốt hơn trong một số trường hợp?

Hãy cùng nhìn vào các nghiên cứu ở trẻ từ 2018 đến 2026 để tìm câu trả lời.

Vì sao lại có đề xuất uống sắt cách ngày?

Sau khi uống sắt, cơ thể có thể tăng Hepcidin – hormone giúp kiểm soát lượng sắt đi vào máu. Khi Hepcidin tăng, lượng sắt được hấp thu ở những liều tiếp theo có thể giảm.

Nghiên cứu trên trẻ sơ sinh Kenya năm 2020 ghi nhận Hepcidin tăng đáng kể sau 24 giờ uống sắt^[1]Uyoga MA, Mikulic N, Paganini D, Mwasi E, Stoffel NU, Zeder C, Karanja S, Zimmermann MB. (2020). The effect of iron dosing schedules on plasma hepcidin and iron absorption in Kenyan infants. The … Continue reading. Điều này giúp giải thích vì sao các nhà nghiên cứu quan tâm đến việc giãn khoảng cách giữa các liều, chẳng hạn uống sắt cách ngày.

Một lý do khác là sắt không được hấp thu có thể gây kích ứng đường ruột và ảnh hưởng hệ vi sinh, làm tăng nguy cơ khó chịu tiêu hóa hoặc tiêu chảy. Vì vậy, uống cách ngày được nghiên cứu như một cách giảm lượng sắt tồn lại trong đường ruột.

Tuy nhiên, Hepcidin chỉ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả bổ sung sắt. Liều dùng, dạng sắt, độ tuổi, mức độ thiếu sắt và tình trạng sức khỏe của trẻ cũng đóng vai trò quan trọng.

Vậy uống sắt cách ngày có thực sự hiệu quả như uống hàng ngày? Hãy cùng xem các nghiên cứu ở trẻ từ năm 2018 đến 2026.

Nghiên cứu nói gì về uống sắt cách ngày và uống hàng ngày?

Nghiên cứu năm 2018: Cách ngày có hiệu quả tương đương hàng ngày?

Nghiên cứu của Akcan và cộng sự (2018) thực hiện trên 167 trẻ từ 3 tháng đến 18 tuổi bị thiếu máu thiếu sắt. Trẻ được chia thành hai nhóm: 96 trẻ uống sắt hàng ngày và 71 trẻ uống cách 48 giờ. Các chỉ số được đánh giá trước điều trị, sau 10 ngày và sau 1 tháng.

Kết quả cho thấy gần như các chỉ số máu và dự trữ sắt đều tương đương giữa hai nhóm.

Điều mẹ cần hiểu: Uống sắt cách ngày cho thấy hiệu quả tương đương uống hàng ngày. Tuy nhiên, trẻ chỉ được theo dõi trong khoảng 1 tháng, nên chưa thể biết kết quả khi dùng lâu hơn.^[2]Akcan N, Erguven M, Altin FT. (2018). Is Every Other Day Iron Therapy An Alternative to Classical Treatment In Children? Comparison of Early Response to the Iron Treatment. Journal of Behçet Uz … Continue reading

Nghiên cứu năm 2020: Uống cách ngày có giúp hấp thu sắt tốt hơn?

Nghiên cứu của Uyoga và cộng sự (2020) trên 67 trẻ 5–14 tháng tại Kenya so sánh các lịch uống sắt khác nhau: uống sắt buổi sáng – buổi chiều, uống ngày liên tiếp – cách ngày và uống cách 3 ngày.

Kết quả cho thấy uống sắt liên tiếp làm Hepcidin tăng sau 24 giờ và chỉ làm giảm nhẹ hấp thu sắt. Trong khi đó, uống cách ngày hoặc cách 3 ngày không làm tăng Hepcidin đáng kể và không ảnh hưởng rõ đến hấp thu. Thời điểm uống sáng hay chiều cũng không tạo khác biệt đáng kể.^[3]Uyoga MA, Mikulic N, Paganini D, Mwasi E, Stoffel NU, Zeder C, Karanja S, Zimmermann MB. (2020). The effect of iron dosing schedules on plasma hepcidin and iron absorption in Kenyan infants. The … Continue reading

Nghiên cứu năm 2025: Cách ngày cho tín hiệu tích cực hơn?

Nghiên cứu của Grover và Abhilasha (2025) được thực hiện trên 40 trẻ từ 6 tháng đến 10 tuổi bị thiếu máu thiếu sắt. Một nhóm uống sắt 2 lần mỗi ngày, nhóm còn lại uống cách ngày. Hepcidin được đo lúc bắt đầu và sau 48 giờ, còn Hb (Hemoglobin – huyết sắc tố) được kiểm tra sau 30 ngày.

Sau 30 ngày, Hb ở nhóm uống cách ngày tăng rõ rệt. Hepcidin của nhóm này cũng giảm sau 48 giờ. Về tác dụng phụ tiêu hóa, 4/20 trẻ (20%) ở nhóm cách ngày gặp tác dụng phụ.

Điều mẹ cần hiểu: Nghiên cứu cho thấy uống sắt cách ngày có hiệu quả tốt và ít tác dụng phụ hơn. Tuy nhiên, chỉ có 40 trẻ và Hb được đánh giá sau 30 ngày, nên chưa đủ để khẳng định cách ngày tốt hơn uống hàng ngày.^[4]Grover P, S A. (2025). Efficacy of alternate day versus daily oral iron therapy in children with iron deficiency anemia: a randomized controlled trial. International Journal of Hematology. Truy cập … Continue reading

Nghiên cứu mới nhất năm 2026: Cách ngày có tốt hơn hàng ngày?

Nghiên cứu của Saylık và cộng sự (2026) thực hiện trên 82 trẻ bị thiếu máu thiếu sắt do dinh dưỡng, gồm 42 trẻ uống sắt hàng ngày và 40 trẻ uống cách ngày. Tất cả đều sử dụng sắt sulfat và được theo dõi trong 3 tháng.

Kết quả cho thấy các chỉ số máu và dự trữ sắt của hai nhóm tương đương nhau sau 3 tháng.

Điều mẹ cần hiểu: Sau 3 tháng, uống cách ngày cho hiệu quả tương đương uống hàng ngày trong nghiên cứu này.^[5]Saylık S, Energin VM, Büyükavcı M, Saylık AN. (2026). Daily versus alternate day oral iron treatment for children with nutritional iron deficiency anemia. Pediatrics International. Truy cập … Continue reading

Nhìn lại 4 nghiên cứu: Uống sắt cách ngày có thực sự tốt hơn?

Nếu đặt 4 nghiên cứu cạnh nhau, bức tranh hiện tại sẽ dễ hiểu hơn:

Vậy bằng chứng hiện tại nghiêng về phía nào?

Các nghiên cứu hiện nay chưa chứng minh uống sắt cách ngày tốt hơn uống hàng ngày. Tuy nhiên, nhiều kết quả cho thấy cách ngày vẫn có thể mang lại hiệu quả tương đương, và một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích về hấp thu hoặc tác dụng phụ.

Vì vậy, uống cách ngày là một lựa chọn đáng chú ý, nhưng không nên tự thay đổi lịch uống của trẻ nếu đang điều trị thiếu máu thiếu sắt.

Vậy mẹ nên cho bé uống sắt hàng ngày hay cách ngày?

Các nghiên cứu hiện nay chưa đủ để khẳng định uống cách ngày tốt hơn uống hàng ngày cho mọi trẻ. Vì vậy, mẹ nên cho bé uống sắt theo chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn sử dụng trên bao bì sản phẩm.

Kết luận

Các nghiên cứu từ 2018–2026 cho thấy uống sắt cách ngày có thể đạt hiệu quả tương đương uống hàng ngày, đồng thời có thể mang lại một số lợi ích về hấp thu và giảm tác dụng phụ. Tuy nhiên, khi cho bé uống sắt, mẹ nên ưu tiên theo chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn sử dụng trên bao bì sản phẩm.