Xét nghiệm tiền sản giật khi nào? Những đối tượng có nguy cơ

Tiền sản giật là một trong những biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của em bé. Việc phát hiện nguy cơ kịp thời sẽ giúp mẹ bầu có phương án xử lý sớm, hạn chế những hậu quả ngoài ý muốn. Vậy mẹ nên xét nghiệm tiền sản giật khi nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ giải đáp. 

Xét nghiệm tiền sản giật khi nào?

Theo các chuyên gia sản khoa, thời gian tốt nhất để thực hiện xét nghiệm tiền sản giật là từ tuần thứ 11 đến tuần thứ 13 của thai kỳ. Đây là giai đoạn thai nhi đang phát triển mạnh mẽ, đồng thời cơ thể mẹ cũng có những thay đổi đáng kể về huyết áp và tuần hoàn máu. Việc xét nghiệm trong khoảng thời gian này giúp bác sĩ có thể đánh giá chính xác nguy cơ mắc tiền sản giật của mẹ bầu và đưa ra các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Tuy nhiên, đối với những phụ nữ có tiền sử mắc bệnh lý nền hoặc từng bị tiền sản giật ở lần mang thai trước, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm sớm hơn hoặc thực hiện thêm các xét nghiệm bổ sung trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba.

Việc kiểm tra định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, giúp giảm thiểu rủi ro cho cả mẹ và bé.

Không xét nghiệm tiền sản giật có sao không?

Xét nghiệm tiền sản giật là một bước quan trọng trong quá trình chăm sóc thai kỳ, giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và có biện pháp phòng ngừa kịp thời. Tuy nhiên, nhiều mẹ bầu thắc mắc rằng liệu không thực hiện xét nghiệm này có ảnh hưởng gì không? Dưới đây là những lợi ích của loại xét nghiệm này:

• Phát hiện sớm nguy cơ và theo dõi chặt chẽ: Nếu mẹ bầu có nguy cơ cao, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch theo dõi sát sao hơn, bao gồm kiểm tra huyết áp định kỳ, xét nghiệm nước tiểu thường xuyên và điều chỉnh chế độ sinh hoạt phù hợp.
• Giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm: Tiền sản giật có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như suy thận, tổn thương gan, đột quỵ hoặc thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng của mẹ và bé. Việc phát hiện sớm giúp giảm thiểu nguy cơ xảy ra các biến chứng này.
• Hỗ trợ đưa ra quyết định điều trị kịp thời: Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc aspirin liều thấp hoặc các phương pháp điều trị khác để giảm nguy cơ tiền sản giật. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những phụ nữ có tiền sử mắc bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh thận.

Chính vì vậy, nếu mẹ bầu không thực hiện xét nghiệm tiền sản giật, nguy cơ mắc bệnh có thể không được phát hiện kịp thời, dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng:

• Không phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường: Tiền sản giật thường không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nếu không xét nghiệm, mẹ bầu có thể không biết mình đang gặp nguy cơ cho đến khi bệnh đã tiến triển nặng, gây khó khăn cho việc điều trị.
• Tăng nguy cơ sinh non hoặc hạn chế chết lưu: Tiền sản giật ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi bằng cách làm giảm lưu lượng máu đến nhau thai, gây suy dinh dưỡng bào thai. Trong trường hợp nặng, mẹ bầu có thể phải sinh con sớm hoặc đối mặt với nguy cơ thai chết lưu
• Gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho mẹ bầu: Nếu không được kiểm soát, tiền sản giật có thể tiến triển thành sản giật – một tình trạng nguy hiểm gây co giật, hôn mê và có thể dẫn đến tử vong. Ngoài ra, bệnh còn có thể gây tổn thương gan, thận và ảnh hưởng đến hệ thần kinh của mẹ.

Rõ ràng, việc không thực hiện xét nghiệm tiền sản giật có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ đáng lo ngại. Chính vì vậy, thai phụ nên chủ động thực hiện xét nghiệm theo đúng lịch trình để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Những người có nguy cơ tiền sản giật

Tiền sản giật có thể xảy ra ở bất kỳ phụ nữ mang thai nào, nhưng một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn do các yếu tố sức khỏe và tiền sử bệnh lý:

• Phụ nữ mang thai lần đầu: Nghiên cứu cho thấy phụ nữ mang thai lần đầu có nguy cơ bị tiền sản giật cao hơn so với những người đã từng sinh con. Nguyên nhân có thể do cơ thể chưa từng tiếp xúc với sự thay đổi nội tiết và miễn dịch khi mang thai, khiến hệ mạch máu của nhau thai dễ bị tổn thương hơn.
• Tiền sử gia đình có người mắc tiền sản giật: Nếu mẹ, chị em gái hoặc người thân gần gũi từng bị tiền sản giật, nguy cơ mắc bệnh của thai phụ sẽ cao hơn gấp 2-3 lần so với người bình thường. Bên cạnh đó, những người từng bị tiền sản giật trong lần mang thai trước cũng có nguy cơ mắc lại ở thai kỳ tiếp theo, nguy cơ này có thể dao động từ 20% đến 50%.
• Phụ nữ mang thai đôi hoặc đa thai: Theo thống kê, phụ nữ mang thai đôi có nguy cơ mắc tiền sản giật cao gấp 2-3 lần so với thai phụ mang thai đơn. Bởi khi phải nuôi dưỡng nhiều thai nhi cùng lúc, hệ thống mạch máu của mẹ bầu sẽ hoạt động mạnh hơn, dễ gây rối loạn huyết áp và ảnh hưởng đến sự phát triển của nhau thai.
• Phụ nữ béo phì hoặc thừa cân trước khi mang thai: Béo phì (BMI trên 30) là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tiền sản giật. Trọng lượng cơ thể quá lớn có thể làm tăng gánh nặng lên hệ tuần hoàn, khiến huyết áp tăng cao và ảnh hưởng đến chức năng của mạch máu.
• Khoảng cách giữa các lần mang thai quá ngắn hoặc quá dài: Nếu khoảng cách giữa hai lần mang thai dưới 2 năm hoặc trên 10 năm, nguy cơ tiền sản giật sẽ tăng lên đáng kể.

Hướng dẫn ngăn ngừa tiền sản giật cho mẹ bầu

Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn tiền sản giật, nhưng mẹ bầu có thể áp dụng nhiều biện pháp để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh như:

• Thăm khám thai định kỳ và xét nghiệm tầm soát tiền sản giật:  Một trong những cách tốt nhất để phòng ngừa tiền sản giật là đi khám thai đầy đủ theo lịch hẹn của bác sĩ. Việc theo dõi sát sao các chỉ số sức khỏe như huyết áp, cân nặng, protein niệu và các xét nghiệm máu quan trọng giúp phát hiện sớm những bất thường trong thai kỳ.
• Kiểm soát huyết áp ổn định trong thai kỳ: Mẹ cần thực hiện các biện pháp giúp kiểm soát huyết áp ổn định như đo huyết áp thường xuyên, hạn chế muối trong chế độ ăn hoặc tránh căng thẳng,…
• Duy trì chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ dinh dưỡng: Một chế độ ăn uống hợp lý không chỉ giúp mẹ bầu khỏe mạnh mà còn giảm nguy cơ mắc tiền sản giật. Trong đó những dưỡng chất quan trọng mẹ cần chú ý như canxi, axit folic, sắt,…
• Duy trì cân nặng hợp lý trước và trong khi mang thai: Phụ nữ có cân nặng bình thường trước khi mang thai chỉ nên tăng từ 10 – 12 kg trong suốt thai kỳ. Những người thừa cân hoặc béo phì nên kiểm soát mức tăng cân không quá 7 – 9 kg để tránh áp lực lên hệ tuần hoàn.
• Nghỉ ngơi hợp lý và tránh căng thẳng: Căng thẳng kéo dài có thể gây rối loạn nội tiết và làm tăng huyết áp, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ. Để giữ tinh thần thoải mái, mẹ bầu có thể ngủ đủ giấc, tập yoga, dành nhiều thời gian nghỉ ngơi và cố gắng chia sẻ cảm xúc với gia đình bạn bè để giảm căng thẳng.

Dù tiền sản giật là một biến chứng nguy hiểm, nhưng mẹ bầu hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng nhiều phương pháp. Và việc xét nghiệm tiền sản giật khi nào, có cần thiết không chắc hẳn các mẹ đã có câu trả lời. Nếu mẹ muốn tìm hiểu thêm nhiều thông tin về tiền sản giật, vui lòng truy cập website ferrolip.vn hoặc gọi điện theo hotline 1900 636 985 (nhánh số 2)!